Ish-Sekretarja Amerikane e Shtetit: Korrupsioni po dëmton Ballkanin, liderët po kthehen në padronë. Uashingtoni t’i kushtojë më shumë vëmendje

Ish-Sekretarja e Shtetit e SHBA Madeleine Albright tha në një komitet të Kongresit më 8 dhjetor që korrupsioni po “dëmton” Ballkanin Perëndimor dhe e nxiti Uashingtonin t’i kushtonte më shumë vëmendje rajonit të rëndësishëm strategjik për t’iu kundërvënë ndikimit rus dhe kinez.

Ollbrajt, i cili shërbeu nën Presidentin Bill Clinton nga 1997 në 2001, tha gjithashtu se Shtetet e Bashkuara kanë nevojë të punojë më afër me Evropën për zgjidhjen e politikave dhe problemeve të zgjatura të ekonomisë në rajon.

“Ne duhet të sulmojmë korrupsionin e shfrenuar që po dëmton institucionet politike dhe po minon sundimi i ligjit në të gjithë rajonin”, i tha Albright Komitetit gjatë një dëgjese kushtuar rekomandimeve të politikës per Ballkanin për administratën e ardhshme të Bajdenit.

“Në çdo vend, udhëheqësit duket se e konsiderojnë fitoren politike si një burim patronazhi për të qëndruar në pushtet. Adresimi i të ashtuquajturës kapje e shtetit dhe çrrënjosja e këtyre ndikimeve duhet të jetë një përparësi kryesore, ” tha ajo.

Shtetet e Bashkuara janë përpjekur të integrojnë Ballkanin në organizata perëndimore të tilla si Bashkimi Evropian dhe NATO në mënyrë që të sjellin paqe dhe prosperitet në një rajon nga i cili ka dalë nga luftëra etnike. Ngurrimi i Serbisë për të njohur ish-provincën e saj të Kosovës si të pavarur kërcënimet e vendit dhe Republika Srpska për t’u shkëputur nga Bosnje-Hercegovina janë dy çështjet kryesore.

Albright tha se Shtetet e Bashkuara janë tërhequr nga rajoni pas përfshirjes së saj të thellë në ndalimin e luftërave etnike të viteve 1990. Shtetet e Bashkuara drejtuan dy fushata ushtarake të NATO-s në
Ballkan atë dekadë, duke përfshirë bombardimin e 1999 në shënjestrat ushtarake në Serbinë e sotme për të ndaluar spastrimin e shqiptarëve etnikë në Kosovë.

Ndikimi rus dhe kinez

Albright ishte një nga tre ekspertët që folën në seancën dëgjimore, e cila gjithashtu adresoi rritjen e ndikimit të Rusisë dhe Kinës në rajon, tendencat autokratike të Presidentit Serb Aleksandar Vuçiç, dhe nevoja për udhëheqjen amerikane për të zgjidhur problemet e pazgjidhura.

“Kjo mund të tingëllojë shumë e thjeshtë, [por] duhet t’i kushtojmë vëmendje”, tha Albright kur u pyet si t’i kundërvihemi ndikimit rus dhe kinez.

“Ne nuk i kemi kushtuar vëmendjen e duhur të nevojshme kësaj zone, duke u ndjerë: Oh, ne bëmë gjithçka që mundëm. ”

Daniel Serwer, profesor në Universitetin Johns Hopkins, i dërguari i shtetit në Bosnjë, gjithashtu bëri thirrje për më shumë përfshirje të SHBA në rajon në bashkëpunim me Evropën për të zgjidhur çështjet më kritike.

Serwer tha se Evropa nuk ka qenë në gjendje të zgjidhë vetë problemet rajonale të Ballkanit pjesërisht sepse disa shtete të BE-së refuzojnë të njohin Kosovën. Evropa ka qenë duke udhëhequr përpjekjet për të zgjidhur çështjet politike ngërç mes Serbisë dhe Kosovës për një dekadë.

“Parakushti thelbësor për zgjidhjen e problemeve të mbetura të Ballkanit është ripranimi i Amerikës në rajon së bashku me aleatët evropianë, “tha Serwer. BE-ja “demonstroi se nuk mund ta bëjë atë punë më vete, ”tha ai.

Ekspertët thanë se Biden duhet ta shtyjë Vuçiç të njohë Kosovën, të përfundojë bashkëpunimin ushtarak me Rusinë dhe për të përmirësuar gjendjen e demokracisë brenda vendit nëse Serbia dëshiron të bashkohet me Perëndimin.

Vuçiç, i cili u zotua të drejtojë Serbinë drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, akuzohet për frenimin e lirive të medias dhe frikësimin e kritikëve.

“Administrata e Biden do të duhet të ashpërsojë tonet me Beogradin së bashku me Evropën,” tha Serwer.

Ekspertët paralajmëruan Kongresin kundër tërheqjes së forcave të NATO-s nga Kosova, duke thënë se kjo do të ishte një shenjë e mungesës së përkushtimit ndaj rajonit në një kohë kur fuqitë rivale po përfshihen më shumë.

NATO ka një forcë prej 3,500 në Kosovë, duke përfshirë pak më pak se 700 personel ushtarak amerikan.

Janusz Bugajski, një ekspert ballkanas dhe bashkëpunëtor i vjetër në Fondacionin Jamestown, një think-tank me bazë në Uashington, i tha komitetit se Shtetet e Bashkuara duhet t’i “kushtojnë më shumë vëmendje” ndërtimit të një force të sigurisë në Kosovë.

“Në atë mënyrë, Kosova do të jetë në NATO sesa NATO të jetë në Kosovë,” tha ai.

Ligjvënësit në Kosovë në dhjetor 2018 miratuan legjislacionin për të ndërtuar një ushtri të plotë, një veprim që ka ndezur tensionet me Serbinë, por që do të duhen vite për t’u përmbushur.