Euroaktiv: Droga, pengesë për Shqipërinë në BE

“Ndërsa Shqipëria përgatitet për zgjedhje, një sfidë e madhe me të cilën ballafaqohet vendi ballkanik ka qenë pak e përfolur në axhendat e fushatës: goditja e fushave të kanabisit, të cilat kërcënojnë të pengojnë pranimin në BE”. Kështu shkruan Euroaktiv, media e BE-së.
Maroku mund të jetë burimi kryesor i vajit të kanabisit, por Shqipëria malore është furnizuesi kryesor i kanabisit bimor të trafikuar në Bashkimin Evropian, thotë agjencia e zbatimit të ligjit të bllokut europian, Europol.
Pavarësisht nga përpjekjet e Shqipërisë për të goditur tregtinë e paligjshme, por fitimprurëse, raportet e fundit ndërkombëtare thanë se ky aktivitet ende duhet të vihet nën kontroll – dhe se bandat kriminale që po mbrojnë janë duke ikur nga drejtësia. Deri një muaj më parë, Partia Demokratike e opozitës shqiptare po kërcënonte të bojkotojnte zgjedhjet e së dielës së 25 qershorit. Ajo akuzoi kryeministrin socialist Edi Rama për bashkëpunim me trafikantët e kanabisit dhe për përdorimin e fitimeve të tyre për të manipuluar votimin.
Por të dy palët arritën një marrëveshje në mes të majit, në të cilën demokratët iu dhanë pozicionet kryesore ministrore në prag të zgjedhjeve. Që atëherë, çështja e kanabisit është rënë në heshtje nga të dyja palët. “Ata ranë dakord për një armëpushim, por më të pasigurtët janë njerëzit e varfër që nuk dinë se si do të sigurojnë mbijetesën e tyre”, tha Petriti, një fermer i vogël në Shqipërinë e Veriut, duke i bërë jehonë dëshpërimit të shumë njerëzve që kultivojnë kultura bujqësore.
Në një vizitë për të parë familjen në kryeqytetin e Tiranës, Petriti 35-vjeçar, i cili nuk donte të jepte emrin e tij të plotë, tha se ishin prodhuesit më të vegjël, të cilët po ndëshkoheshin nga goditja. “Asnjë bos i madh nuk është pas hekurave”, i tha ai AFP, duke shtuar se po përgatitej të emigronte në Greqi për të gjetur punë të tjera për të ushqyer gjashtë fëmijët e tij. Vlera e tregut e drogës nga qyteti jugor i Shqipërisë Lazarat – i quajtur “mbretëria e kanabisit” – u vlerësua me rreth 4.5 miliardë euro në vit në një raport të policisë italiane të vitit 2013.
Por shumica e fitimeve gjenerohen jashtë vendit dhe nuk përfiton arka vendit të varfër prej 2.9 milionë banorësh. Pas fillimit të një goditjeje në Lazarat në vitin 2014, grupet kriminale përhapën operacionet e tyre të kultivimit dhe trafikimit në pjesë të tjera të Shqipërisë, tha Rovena Voda, zëvendësministre e Brendshme dhe kreu i Task-Forcës kundër kanabisit.
Nën presionin ndërkombëtar, që nga janari, policia shqiptare ka konfiskuar gati 40 ton kanabis të thatë dhe ka shkatërruar më shumë se 2.5 milionë bimë, të cilat shpesh janë rritur në terrenin e vështirë për qasje. Policia ka arrestuar gati 400 vetë që nga nëntori dhe 71 zyrtarë të policisë janë akuzuar ose shkarkuar për korrupsion.
Policia ndërkombëtare gjithashtu thotë se, që nga janari, të paktën 20 ton kanabis shqiptar janë konfiskuar në Italinë fqinje – dhe 10 ton të tjera në Greqi.
E vërteta të prodhimit të vendit ose sasinë e transportuar, veçanërisht Greqisë dhe Italisë, tha një diplomat perëndimor në Tiranë në kushte anonimiteti. Në raportin e fundit të përparimit të Shqipërisë në nëntor, BE pranoi se autoritetet kishin bërë përparim, duke shkatërruar fushat e marijuanës. Por bandat kriminale pas kultivimit dhe trafikimit mbeten të lirë, shton raporti.
“Ndjekja efikase e gjyqësorit në procedurat penale rrallë sigurohet”, vuri në dukje ai. Planet e partive politike për të inkurajuar burime alternative të të ardhurave, të tilla si prodhimi i shafranit, turizmi i gjelbër dhe bujqësia organike, ende nuk kanë bërë një ndikim të rëndësishëm. Kultura e kanabisit, “e zotëruar nga rrjetet kriminale ndërkombëtare, është bërë një ekonomi reale për shumë familje të varfëra”, tha Fabian Zhilla, një analist i sigurisë.
Raporti i Departamentit të Shtetit të SHBA-së për narkotikët në mars, vuri në dukje “raportet e rritjes së kultivimit të kanabisit” brenda Shqipërisë në vitin 2016, pavarësisht rritjes së arrestimeve dhe plantacioneve të shkatërruara. Rama, kryeministër që nga viti 2013, ka premtuar “ta zhdukë këtë fenomen një herë e përgjithmonë”. Në prill, ai nisi një plan veprimi mbarëkombëtar. Por lufta kundër kanabisit shkon krah për krah me përpjekjet për të luftuar korrupsionin dhe reformën e gjyqësorit – një hap tjetër thelbësor në procesin e anëtarësimit të Shqipërisë në BE.
“Ka raste të pastrimit të parave, të cilat janë denoncuar nga policia, por janë pezulluar nga zyra e prokurorit”, ka pranuar Voda. Kolonel Giovanni Conti, me policinë italiane të financave, tha në mes të qershorit se ekipet e tij nuk kishin parë ndonjë plantacion të kanabisit shqiptar në 23 kontrolle ajrore të fundit. Por analistët kanë vënë në dukje se duke pasur parasysh ciklin e rritjes së bimëve, pamja nuk do të ishte më e qartë deri në korrik. “Unë mendoj se, Shqipëria nuk do të jetë më … në hartën e zezë të vendeve që kultivojnë kanabis”, tha Voda.