3 miliardë euro fatura për pronarët

An employee of GSA Austria (Money Service Austria) holds wads of new 500 euro banknotes at the company's headquarters in Vienna July 22, 2013. The GSA delivers new and collects old currency for the Austrian National Bank. REUTERS/Leonhard Foeger (AUSTRIA - Tags: POLITICS BUSINESS TPX IMAGES OF THE DAY) - RTX11V1K

Zbatimi i formulës së re për kompensimin e ish-pronarëve që rrjedh nga ligji i vitit 2015 ka ulur faturën për kompensimin e pronarëve në rang vendi, duke e çuar atë me metodologjinë e re në 410 miliardë lekë apo rreth 3 miliardë euro.
Në një analizë të posaçme që Ministria e Financave ka bërë për impaktin buxhetor të faturës për kompensimin e ish-pronarëve referohet se vetëm me projektin pilot të rrethit të Tiranës është arritur në konkluzionin se ulja e faturës financiare për të gjithë Republikën e Shqipërisë parashikohet të jetë mesatarisht 50%, kjo për arsye se rrethi i Tiranës ka pasur një zhvillim më të madh si nga ana ekonomike ashtu edhe nga zgjerimi i vijës së verdhë të qytetit, në krahasim me rrethet e tjera.
“Nisur nga përfundimi i arritur, nëse do të marrim në analizë vendimmarrjen 1993-2013, rezulton se vlera financiare e vendimeve të dhëna në vitet 1993-2013 është 820 miliardë lekë, sipas ligjit të vjetër dhe arrin në 410 miliardë lekë sipas Ligjit 133/2015. Gjithashtu, ligji i ri ka parashikuar lehtësime për realizimin e procesit të kompensimit, si dhe shtim të burimeve financiare për Fondin Financiar të Kompensimit, me parashikimin e rasteve të veçanta për kompensim financiar, si dhe kompensimin fizik me ankand”, analizon Ministria e Financave.
Peshën më të madhe të uljes së faturës e mban grupi i vendimeve të kompensimit, të cilat sipas metodologjisë janë “me ndryshim zëri kadastral” 25% në krahasim nga zëri kadastral në kohën e shpronësimit. Ulje të ndjeshme brenda zërit kadastral “Tokë bujqësore” kanë edhe vendimet, të cilave iu është llogaritur vlerësim ekonomik nga Komisioni, vlera e të cilëve do të indeksohet sipas vlerës zyrtare të inflacionit dhe interesit bankar, sipas mesatares vjetore të nxjerrë nga Banka e Shqipërisë në momentin e hyrjes në fuqi të ligjit.
Referuar rasteve të veçanta për kompensim financiar për këto vendime, fatura financiare prej 5 miliardë lekësh do të ezaurohet mesatarisht 30%. (Bazuar në nenin 17 të Ligjit 133/2015, i cili parashikon kompensimin për 20%, 30%, 40% të vlerës së kompensimit në një hark kohor prej 5 vitesh, është përcaktuar mesatarja e përqindjeve të sipërcituara). Pra, vlera financiare e vendimeve të mësipërme, nga 410 miliardë, nëse 1/2 e tyre do të aplikojnë me kërkesa të veçanta apo me ankande, duke marrë për referencë që do të marrin 30% të vlerës, fatura do të arrijë në 266.5 miliardë.
Buxheti i shtetit i parashikuar për kompensimin e ish-pronarëve për periudhën 10-vjeçare është 50 miliardë lekë.
Fondi fizik, i cili është në administrim të ATP-së, është 100 miliardë lekë (fondi i tokës bujqësore 37 miliardë lekë, fondi pyjor 60 miliardë lekë, fondi i objekteve 3 miliardë lekë). Me qëllim shtimin e burimeve financiare për fondin financiar të kompensimit, ATP realizon ankande për shitjen e pronave, pjesë e fondit të tokës. Pra, minimalisht, fondi për 10 vjet do të jetë 150 miliardë lekë.