Raporti i BMI-Fitch: Deficiti i lartë tregtar, rrezik për Shqipërinë

Raporti i fundit i BMI Research, pjesë e grupit vlerësues së njohur Fitch, në parashikimin për vendet e Europës Juglindore jep panoramën ekonomike të Shqipërisë dhe analizon sfidat për vitet në vijim, duke e vënë theksin në nivelin e lartë të deficitit të llogarisë korente.
Llogaria korente e Shqipërisë do të mbetet në mënyrë të vendosur sërish në deficit gjatë viteve të ardhshme, për shkak të deficitit të lartë tregtar të vendit. Megjithatë, një nivel relativisht i lartë i IHD-ve dhe rezervave ndërkombëtare e ulin rrezikun e një shpërthimi të krizës së pagesave në vitet e ardhshme. BMI parashikon që deficiti i llogarisë korente të Shqipërisë të mbetet i lartë, por i qëndrueshëm në vitin 2016 dhe 2017, duke arritur në nivelet e 12.3% të PBB-së dhe 12.2% në 2017. Eksportet e ulëta do të jenë faktori kryesor që do ta mbajnë në nivele të larta deficitin e llogarisë korente në vitet e ardhshme.
Përshpejtimi i kërkesës në eurozonë, sidomos nga Italia, do të ndikojë pozitivisht në eksportet në vitin 2016 dhe 2017. Shqipëria është shumë e varur për eksportet e saj në Itali, e cila importon 52.0% të totalit të eksporteve të Shqipërisë. BMI parashikon një ulje çmimi të naftës, mesatarisht 40 dollarë fuçia në vitin 2016 dhe 53 dollarë në vitin 2017, gjë që mund të ketë një efekt të dobët në bilancin e pagesave, duke qenë se vendi është një importues neto i naftës.
Megjithatë, thekson raporti, Shqipëria nuk do të jetë në gjendje që të zhvillojë prodhimin e mallrave kryesore gjatë viteve të ardhshme, gjë që do ta pengojë vendin që të arrijë një bazë më të diversifikuar të eksportit. Për më tepër, importet do të rifitojnë terren në vitin 2016 dhe 2017. Çmimet e ulëta të naftës do të reduktojnë faturën e importit të Shqipërisë gjatë muajve të ardhshëm. Shërbimet janë duke u bërë gjithnjë e më të rëndësishme për Shqipërinë, kryesisht për shkak të zgjerimit të sektorit të turizmit. Këshilli Botëror i Udhëtimit dhe Turizmit, me bazë në Londër, vlerëson se kontributi i turizmit në PBB do të rritet me 5.4% në vit midis 2015 dhe 2025, norma e dytë më të lartë e rritjes në Evropë, pas Malit të Zi. Shqipëria do të përfitojë nga situata relativisht e qëndrueshme në rajon që të vazhdojë të shndërrohet në vend tërheqës për turistët.
Rimëkëmbja në ekonomitë e eurozonës do të ndikojnë pozitivisht në fluksin e remitancave në Shqipëri në vitet që vijnë. Duke kontribuar më shumë se 9% të PBB-së, remitancat e bëjnë Shqipërinë një nga vendet e Evropës Juglindore, me shkallën më të lartë të varësisë të remitancave.
Kriza e eurozonës ka goditur ekonominë shqiptare në vitet e fundit, thekson raporti i BMI. Më shumë shqiptarë që punojnë jashtë vendit – veçanërisht në Itali dhe Greqi – fluksi i remitancave ka rënë në mënyrë të konsiderueshme. Megjithatë, një parashikim i fundit i raportit tregon se, ndonëse ata ranë në TM3 të 2015, remitancat neto do të rifitojë terren përsëri në 2016 dhe 2017.